
Түркістан облысында кәсіпкерлік экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз ететін негізгі бағыттардың біріне айналып отыр. Өңірде шағын және орта бизнестің белсенділігі артып, жаңа өндірістерді іске қосуға, инвестиция тартуға және халықты тұрақты жұмыспен қамтуға басымдық берілуде. Кәсіпкерлік сектордың кеңеюі жергілікті экономиканың әртараптануына ғана емес, тұрғындардың табыс көздерін көбейтуге де мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда облыста 200 мыңнан астам шағын және орта бизнес субъектісі жұмыс істейді. Бұл көрсеткіш өңірдің кәсіпкерлік белсенділігі жоғары аймақтардың қатарында екенін көрсетеді. Республика көлемінде Түркістан облысы аталған көрсеткіш бойынша Алматы және Астана қалаларынан кейін үшінші орында тұр. Сонымен қатар сауда саласының даму қарқыны да жоғары. Саудадағы нақты көлем индексінің 119,7 пайызға жетуі тұтыну нарығындағы іскерлік белсенділіктің артқанын аңғартады. Бұл өз кезегінде жаңа сауда орындарының, қызмет көрсету нысандарының және шағын кәсіпорындардың пайда болуына жағдай жасайды.
Кәсіпкерлікті дамытудың маңызды тетіктерінің бірі – бизнес-жобаларды бастапқы кезеңнен бастап сүйемелдеу. Өңірде кәсіпкерлерге кеңес беру, қаржыландыру мүмкіндіктерін түсіндіру және жобаларды іске асыруға қажетті қолдау көрсету жүйеленіп келеді. Мәселен, қазіргі уақытта «Түркістан» кәсіпкерлерге қызмет көрсету мекемесі арқылы жалпы құны 58,5 млрд теңге болатын 377 жоба сүйемелденуде. Бұл жобалардың толық іске қосылуы 3 мыңнан астам жаңа жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді.
Жаңа кәсіпорындардың пайда болуы облыс экономикасына нақты инвестиция тартуға ықпал етіп отыр. Жыл басынан бері сүйемелденген жобалардың 78-і іске қосылып, олардың жүзеге асуына 9,5 млрд теңге инвестиция бағытталған. Нәтижесінде 275 адам тұрақты жұмыспен қамтылды. Мұндай көрсеткіштер кәсіпкерлікті қолдау шараларының нақты экономикалық және әлеуметтік нәтижеге айналып келе жатқанын көрсетеді.
Іске қосылған жобалардың салалық ерекшелігі де назар аударуға тұрарлық. Мысалы, сабын және пластик ыдыс өндіру кәсіпорындары ішкі нарықтағы күнделікті сұранысты қамтамасыз етуге бағытталса, балық өңдеу жобалары ауыл шаруашылығы шикізатын терең өңдеуге мүмкіндік береді. Ауыл шаруашылығы техникасының қосалқы бөлшектерін шығару жергілікті өндірістің техникалық базасын күшейтсе, жиһаз жасау мен құрылыс материалдарын өндіру құрылыс және тұрмыстық тауарлар нарығындағы қажеттілікті өтеуге ықпал етеді. Сонымен қатар мақта өңдеу мен медицина саласындағы жобалар өңір экономикасының бір ғана бағытқа тәуелді болмай, әртүрлі секторлар бойынша дамып келе жатқанын көрсетеді.
Кәсіпкерлерге қаржылай қолдау көрсету де жаңа жобалардың іске қосылуында маңызды рөл атқарады. Биыл «Өрлеу» және «Іскер аймақ» бағдарламалары арқылы жалпы 85 млрд теңге көлемінде несие беру жоспарланған. «Өрлеу» бағдарламасы шеңберінде 64 жобаға 18,6 млрд теңге қаржы бөлінсе, «Іскер аймақ» бағыты бойынша 6 жоба 448,5 млн теңге көлеміндегі несиемен қамтамасыз етілді. Бұл қаржы кәсіпкерлерге өндірісті кеңейтуге, құрал-жабдық сатып алуға және жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді.
Ауылдық жерлердегі кәсіпкерлікті дамыту үшін «Ауыл аманаты» бағдарламасының маңызы ерекше. Бағдарлама бойынша 140 жоба сүйемелденіп, 69 жобаға 606,4 млн теңге қаржы қарастырылған. Оның аясында қымыз өндіру, аяқ киім тігу, балық және ет өңдеу, табиғи шырын шығару, мақта өнімдерін қайта өңдеу сияқты жобалар жүзеге асырылуда. Мысалы, ауыл тұрғыны үшін шағын өндіріс ашу тек жеке табыс көзі емес, жергілікті жерде бірнеше адамды жұмыспен қамтудың тиімді жолына айналады. Осы тұрғыдан алғанда, ауыл кәсіпкерлігін қолдау әлеуметтік мәселелерді шешуге де ықпал етеді.
Өңірде өндірістік инфрақұрылымды дамыту кәсіпкерлік жобалардың тұрақты жұмыс істеуіне қажетті жағдай қалыптастыруда. Қазіргі уақытта облыс аумағында 29 шағын өндірістік алаң құрылған. Оларда 275 өндірістік ғимараттың құрылысы басталып, 141 нысан пайдалануға берілген. Жалпы құны 226,9 млрд теңге болатын 269 жобадан тұратын өндірістік жоба пулы жасақталған. Оның 78-і іске қосылған. Бұл көрсеткіш өндірістік алаңдардың кәсіпкерлер үшін дайын инфрақұрылым ұсынатын маңызды құралға айналғанын білдіреді.
Өндірістік парктерде жүзеге асырылып жатқан жобалардың бағыты да кең. Мұнда жиһаз, құрылыс материалдары, химия, тамақ және жеңіл өнеркәсіп салалары қамтылған. Алдағы уақытта ақылды есептегіш құралдар, күн панельдерінің бөлшектері, пластикалық құбырлар, тұрмыстық химия және құрылыс материалдарын өндіретін жаңа жобаларды іске қосу жоспарлануда. Мұндай өндірістердің көбеюі импортқа тәуелділікті төмендетіп, жергілікті өнім көлемін арттыруға мүмкіндік береді.
Жалпы, Түркістан облысындағы кәсіпкерліктің қазіргі даму бағыты тек кәсіпкерлер санын көбейтумен шектелмейді. Негізгі мақсат – инвестиция тарту, өндіріс көлемін ұлғайту, жергілікті өнім түрлерін көбейту және тұрақты жұмыс орындарын қалыптастыру. Әсіресе ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу, құрылыс материалдарын шығару, жеңіл өнеркәсіп пен тұрмыстық тауарлар өндірісін дамыту өңір экономикасының ішкі әлеуетін тиімді пайдалануға жол ашады.
Кәсіпкерлікке көрсетілетін қолдаудың нәтижесінде жаңа өндірістердің қалыптасуы облыстың экономикалық белсенділігін арттырып, халықтың жұмыспен қамтылуына оң әсер етеді. Ал өндірістік инфрақұрылымның кеңеюі мен қаржыландыру құралдарының қолжетімді болуы бизнес бастамалардың тұрақты дамуына негіз қалайды. Сондықтан Түркістан облысында кәсіпкерлікті дамыту алдағы кезеңде де экономикалық өсімнің, инвестициялық белсенділіктің және әлеуметтік тұрақтылықтың маңызды факторы болып қала береді.













