ТҮРКІСТАН: ЕЛГЕ ҚАЛТҚЫСЫЗ ҚЫЗМЕТ ЕТКЕН ДӘРІГЕРЛЕР — 3

Қалың оқырманға түсініктірек болуы үшін кейіпкеріміз қызмет ететін сала бойынша бірқатар ақпараттар бере кетуді жөн санадық. Ашық дереккөздердегі ақпараттарға сүйенсек, гематология – қан, қан түзілу мүшелерін зерттейтін және қатерлі ісіктен бастап қан ұйығыштығының бұзылуына дейінгі әртүрлі қан ауруларын қамтитын медицина саласы. Мамандардың айтуынша, қазіргі уақытта қан ауруларының түрі көбейіп кеткен. Оның ішінде, соңғы кезде жүкті әйелдерде фолат циклының, қанның ұю сапасының бұзылуы, апластикалық анемия сияқты аурулар жиі кездесіп жатыр. Мұндай қан талдауын жасауға ешбір емхананың мүмкіндігі жетпейтінін алға тартқан дәрігерлер науқастарды жеке клиникалар мен лабораторияларға ақылы өтуге жіберетінін жасырмайды. Елімізде гематология саласындағы зерттеулер 1960 жылдан бастап жүргізілді. 1962 жылы республика қан құю орталығының жанынан гематология бөлімшесі құрылды. Осының арқасында анемия немесе қаназдық, геморрагиялық диатез немесе қанталап қызару себептері, патогенез және оларды анықтау жолдары және лимфома құрылысындағы ерекшеліктер анықталып, ісік клеткасында зат алмасуы, лимфомалардың клиникалық белгілері зерттелді. Кейбір анемия түрлерін емдеу әдістері табылды. Қазіргі гематологияда сүйек майын, бауырды, талақты, лимфа түйіндерін цитохим, цитогенетик, авторадиогр әдістері кеңінен қолданылады. Бір қызығы, мұндай мамандардың Түркістанда жалғыз ғана болуы заңдылық іспетті. Өйткені мұндай мамандарға елімізде сұраныс жоғары. Сәйкесінше, маман тапшы. «Қазақстандық гематолог дәрігерлер қоғамы» республикалық қоғамдық бірлестігінің президенті Ирина Пивоварованың мына сөзі дәлелдейді «Қазақстандағы гематологияның ең үлкен проблемасы – білікті мамандардың жетіспеуі. Әсіресе бұл өңірлерде анық байқалады. Денсаулық сақтау министрлігінің ресми мәліметіне сүйенсек, қазіргі кезде республика бойынша 83 ересектер гематологы бар. Жастар гематология сияқты қиын мамандықты көп таңдай бермейді. Гематологтарды дайындау резидентурадан басталады. Ол үлкен еңбекті, ұзақ оқуды қажет етеді. Оның үстіне мотивация жетіспейді. Соңғы жылдардағы денсаулық сақтау саласы мамандарына деген халықтың теріс пікірі, жалақының аздығы жастардың бұл салаға баруына тұсау болып отыр. Екіншіден, қолжетімді диагностиканың болмауы. Әсіресе амбулаториялық деңгейде. Үшінші мәселе – аймақтарға ресурстардың бірдей бөлінбеуі. Бұл проблемалардың барлығын бәсекелестікті арттыру арқылы ғана шешуге болатын шығар». Иә, маман сөзінің жаны бар. Бүгінде 220 мыңнан астам тұрғыны бар Түркістанда бір ғана гематолог маманның болуы көп нәрседен хабар береді. Айта кету керек, қазіргі уақытта Қазақстанда гематологияның ересектерге және балаларға арналған 2 түрі бар. Балалар гематологиясы соңғы бірнеше жылдың көлемінде бөлініп, арнайы мамандық ретінде қарастырыла бастады. Мұның өзі саладағы жұмыстың әлі жолға қойыла қоймағанын аңғартса керек. Десе де мұндай статистика кейіпкеріміздің жігерін құм ете алмайды. Оның «Мамандық үнемі ізденуді талап етеді. Мен көбінесе жүкті әйелдермен жұмыс жасаймын. Қан талдауларындағы біршама өзгерістерді көремін. Олардың себебі қан аурулары болуы мүмкін. Менің дәрігер ретіндегі миссиям — гематологиялық ауруларды ерте кезден анықтап, диагностикалап, олардың емін дұрыс тағайындау, пациенттердің сауығып кетуіне өз үлесімді қосу» деген сөзінің өзі саланың қыр-сырына меңгеруге деген құшарлықты, талапты аңғартып тұрғандай.

Қош делік, кейіпкеріміздің бар қырын жазсақ, әлденеше тақырыпқа арқау боларлық ақпараттың шығары айқын. Әйткенмен айтпағымыз ол емес. Бүгінде Түркістан қаласының ғана емес, күллі күнгейдің медицинасын дамытуға айрықша септігін тигізіп отырған Ақбота Бекжігітқызы секілді білікті мамандарға айтар алғысымыз көп. Өйткені тың мамандықты меңгеруге ден қойып, саналы ғұмырын қоғамға қажет мамандыққа жұмсауының өзі мемлекет басшысы атап айтқан еңбек адамы екенін айғақтайды. Демек алдағы уақытта кейіпкерімізден үлгі алып, күнгейдің медицинасын дамытатын жастардың көбеюі бек мүмкін. Бұдан біздің ұтарымыз көп.