Түркістан облысы еліміздегі мақта өсіретін бірден-бір өңір ретінде мақта шаруашылығын дамытуда ерекше орын алады. Осы әлеуетті тиімді пайдалану мақсатында облыста мақта-тоқыма кластерін қалыптастыру және дамыту бағытында кешенді жұмыстар атқарылуда. Бұл бастама мақта шикізатын терең өңдеу арқылы қосылған құны жоғары өнім өндіруге, жаңа өндірістер ашуға және өңір экономикасының бәсекеге қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік береді.
Мақта-тоқыма кластері – мақта өсіруден бастап дайын тоқыма өнімдерін шығаруға дейінгі барлық өндірістік тізбекті қамтитын маңызды жоба. Кластер аясында мақта қабылдау, талшық өндіру, иірімжіп дайындау, мата тоқу, бояу, әрлеу және дайын тігін өнімдерін шығару бағытындағы өндірістерді бір жүйеге біріктіру көзделген. Бүгінде Түркістан облысында мақта саласын дамытуға бағытталған инвестициялық жобалар кезең-кезеңімен жүзеге асырылып келеді. Өңірде заманауи технологиялармен жабдықталған өндіріс орындарын ашу арқылы мақта шикізатын өңдеу деңгейін арттыруға басымдық берілуде. Бұл өз кезегінде мақтаны шикізат күйінде экспорттауды азайтып, дайын өнім өндірісін ұлғайтуға жол ашады.
Кластерді дамыту жұмыстары ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіп салаларының өзара байланысын нығайтуға мүмкіндік береді. Мақта егумен айналысатын шаруалар өндірістік кәсіпорындармен тікелей байланыс орнатып, өндірілген өнімді өткізу бойынша тұрақты нарыққа ие болады. Сонымен қатар бұл жүйе ауыл шаруашылығы өнімдерінің тиімділігін арттырып, фермерлердің табысын көбейтуге ықпал етеді. Мақта-тоқыма кластерінің маңызды артықшылықтарының бірі – жаңа жұмыс орындарын құру. Кластер құрамындағы өндірістік кәсіпорындардың іске қосылуы мыңдаған азаматты тұрақты жұмыспен қамтуға мүмкіндік береді. Әсіресе ауылдық жерлерде еңбек нарығын дамытуға және халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуға оң әсер етеді.
Өңірде жүзеге асырылып жатқан жобалар нәтижесінде мақта талшығынан бастап дайын киім-кешек пен тоқыма бұйымдарын өндіруге дейінгі толық өндірістік цикл қалыптастыру көзделуде. Бұл импортқа тәуелділікті төмендетіп, отандық өнім көлемін арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар өндірілген өнімдерді сыртқы нарықтарға экспорттау арқылы өңірдің экспорттық әлеуеті де күшейеді.
Түркістан облысында мақта-тоқыма кластерін дамыту мақсатында отандық және шетелдік инвесторларды тарту жұмыстары да белсенді жүргізілуде. Инвестициялық жобаларды іске асыру арқылы жаңа технологиялар енгізіліп, өндіріс тиімділігі артып келеді. Бұл өз кезегінде өңірдің өнеркәсіптік дамуына тың серпін беруде. Жалпы, мақта-тоқыма кластерін дамыту Түркістан облысының агроөнеркәсіптік және өндірістік әлеуетін арттыруға бағытталған стратегиялық маңызды жобалардың бірі болып табылады. Аталған бастама ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіпті ұштастырып, жаңа өндірістердің ашылуына, экспорт көлемінің артуына және өңір тұрғындарының әл-ауқатының жақсаруына ықпал етеді.
Түркістан облысы – Қазақстандағы мақта өсірілетін негізгі өңір. Сондықтан мақта саласын дамыту және оны толық өндірістік циклге көшіру облыс экономикасының маңызды бағыттарының бірі саналады. Мақта-тоқыма кластері мақта өсіруден бастап дайын тоқыма және тігін өнімдерін шығаруға дейінгі барлық кезеңді қамтиды. Яғни, мақта шикізатын қабылдау, талшық өндіру, иірімжіп дайындау, мата тоқу, бояу, әрлеу және дайын өнім шығару жұмыстары бір өндірістік жүйеге біріктіріледі.
Кластерді дамыту мақсатында өңірде отандық және шетелдік инвесторларды тарту жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Инвестициялық жобалардың нәтижесінде заманауи технологиялармен жабдықталған жаңа өндіріс орындарын ашу, қолданыстағы кәсіпорындардың қуаттылығын арттыру және өнім сапасын халықаралық стандарттарға сәйкестендіру көзделуде. Бұл өз кезегінде мақта шикізатын терең өңдеу үлесін арттырып, экспортқа бағытталған дайын өнім өндірісін көбейтуге мүмкіндік береді. Инвестиция тарту арқылы мақта-тоқыма кластері аясында жаңа фабрикалар мен өндірістік кешендерді іске қосу жоспарлануда. Мұндай жобалар өңірге қосымша капитал тартумен қатар, жаңа технологиялардың енгізілуіне және өндірістік тәжірибенің жетілдірілуіне ықпал етеді. Сонымен бірге шетелдік инвесторлармен бірлескен жобалар өндірілетін өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттырып, халықаралық нарықтарға шығуға жол ашады.
Мақта-тоқыма кластерінің дамуы ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіп салаларының өзара байланысын күшейтеді. Шаруалар өндірген мақта өнімдерін өңірдегі кәсіпорындарға өткізу арқылы тұрақты табыс көзін қалыптастырады. Ал өңдеу кәсіпорындары сапалы шикізатпен қамтамасыз етіліп, өндіріс көлемін ұлғайтуға мүмкіндік алады. Нәтижесінде облыста толыққанды өндірістік тізбек қалыптасады. Кластерлік жүйенің тағы бір маңызды артықшылығы – жаңа жұмыс орындарының ашылуы. Өндірістік жобалардың жүзеге асырылуы нәтижесінде мыңдаған тұрғын тұрақты жұмыспен қамтылып, халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуға мүмкіндік туады. Әсіресе ауылдық елді мекендерде еңбек нарығының белсенділігі артып, тұрғындардың табысы көбейеді.
Leave a reply
