Түркістан облысында отандық бизнесті қолдау, кәсіпкерлерге қолайлы жағдай қалыптастыру және жергілікті өндірісті дамыту экономикалық саясаттың негізгі бағыттарының біріне айналып отыр. Өңірдегі кәсіпкерлік сектордың ауқымы жылдан жылға кеңейіп, шағын және орта бизнес халықты жұмыспен қамтудың, жаңа өнім түрлерін шығарудың және жергілікті экономиканы әртараптандырудың маңызды тетігіне айналуда. Қазіргі таңда облыста 215 мыңға жуық шағын және орта кәсіпкерлік субъектісі жұмыс істейді.
Отандық кәсіпкерлерді қолдау тек қаржылай көмек көрсетумен шектелмейді. Бүгінде бизнестің тұрақты жұмыс істеуі үшін өндірістік орын, инженерлік инфрақұрылым, жер телімі, рұқсат рәсімдерінің қолжетімділігі және нарыққа шығу мүмкіндігі қажет. Осы мәселелерді жүйелі шешу мақсатында Түркістан облысында мемлекеттік органдар мен бизнес өкілдерінің өзара байланысын күшейтуге басымдық берілуде. Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау, әкімшілік кедергілерді азайту және инвестициялық жобаларды сүйемелдеу жұмыстары да осы бағыттың маңызды бөлігі.
Өңірде кәсіпкерлер үшін дайын өндірістік нысандар ұсынатын шағын өндірістік парктерді дамыту қолға алынған. Бұл бастама әсіресе жаңа кәсіп бастайтын немесе өндірісін кеңейтуді жоспарлайтын бизнес өкілдері үшін тиімді. Кәсіпкерге дайын ғимаратты жалға алу немесе сатып алу мүмкіндігінің берілуі құрылысқа кететін уақыт пен бастапқы шығынды азайтады. Нәтижесінде өндірісті іске қосу мерзімі қысқарып, кәсіпкер өз қаржысын құрал-жабдыққа, шикізатқа және жұмыс орындарын ашуға бағыттай алады.
Өңірдегі индустриялық және арнайы экономикалық аймақтар да отандық бизнесті дамытуға қажетті өндірістік орта қалыптастыруда. Түркістан облысында жалпы аумағы 1 960 гектарды құрайтын 21 индустриялық аймақ бар. Олардың 12-сі соңғы екі жыл ішінде құрылған. Сонымен қатар арнайы экономикалық аймақта екі жаңа өнеркәсіптік қосалқы аймақтың құрылуы өндіріс көлемін ұлғайтуға мүмкіндік береді.
Бұл өндірістік алаңдарда түрлі бағыттағы жобалар іске асырылуда. Олардың қатарында құрылыс материалдарын өндіру, тамақ өнеркәсібі, жеңіл өнеркәсіп, агроөңдеу және басқа да өндірістік бағыттар бар. Индустриялық аймақтардың басты артықшылығы – кәсіпкерлердің қажетті инженерлік инфрақұрылымға қол жеткізуін жеңілдетуі. Электр энергиясы, су, газ және жол инфрақұрылымының болуы жаңа кәсіпорындарды орналастыру процесін жеделдетеді.
Қазіргі таңда индустриялық және экономикалық аймақтарда құны 445,4 млрд теңге болатын 126 инвестициялық жоба жүзеге асырылуда. Бұл жобалардың іске қосылуы өңірдегі өндіріс көлемін арттырып қана қоймай, жаңа жұмыс орындарын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Инвестициялық жобалардың бір бөлігін отандық кәсіпкерлер жүзеге асырып жатқандықтан, бұл бастамалар жергілікті бизнестің өндірістік әлеуетін арттыруға тікелей ықпал етеді.
Кәсіпкерлікті қаржыландыру мәселесіне де ерекше көңіл бөлінуде. Шағын бизнес үшін жеңілдетілген қаржыландыру тетігі енгізіліп, несие мөлшерлемесі 13,2 пайыз деңгейінде белгіленген. Қаржыландыру көлемі 200 млн теңгеге дейін жетеді. Бұл қаражаттың өндіріс пен қайта өңдеу салаларына бағытталуы Түркістан облысы үшін маңызды. Себебі өңірде агроөңдеу, құрылыс материалдарын шығару, тамақ және жеңіл өнеркәсіп сияқты салалардың дамуына қолайлы жағдай қалыптасқан.
Отандық бизнесті қолдауда «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасымен өзара іс-қимылдың маңызы да артып келеді. Кәсіпкерлер жиі көтеретін мәселелердің қатарында жер телімдерін рәсімдеу, инженерлік желілерге қосылу, рұқсат құжаттарын алу, тексеру рәсімдері және қаржыға қолжетімділік бар. Осы мәселелерді жүйелі түрде шешу кәсіпкерлердің уақытын үнемдеп, жаңа жобалардың іске қосылуын жеделдетуге мүмкіндік береді.
Инвестициялық белсенділіктің артуы өңірдің жалпы экономикалық көрсеткіштерінен де байқалады. 2025 жылдың қорытындысында Түркістан облысының негізгі капиталына 1,7 трлн теңге инвестиция тартылып, жоспар 121,6 пайызға орындалды. Бұл көрсеткіш өңірге деген инвесторлардың қызығушылығы жоғары екенін көрсетеді. Инвестицияның өсуі жаңа өндірістерді іске қосуға, қолданыстағы кәсіпорындарды жаңғыртуға және инфрақұрылымды жақсартуға мүмкіндік береді.
Алдағы жылдарға арналған инвестициялық жобалар портфелі де ауқымды. 2026–2029 жылдарға жалпы құны 2,8 трлн теңгені құрайтын инвестициялық жобалар пулы қалыптастырылған. Бұл бастамалар толық жүзеге асқан жағдайда өңірдің өндірістік қуаты артып, мыңдаған жаңа жұмыс орны ашылады. Мұндай жобаларды аудан және қалаларға орналастыру жергілікті экономиканың дамуына да оң әсер етеді.
Өндірістік өсім нақты статистикадан көрінеді. 2025 жылы Түркістан облысында 1 596 млрд теңгенің өнеркәсіп өнімі өндіріліп, өсім 13,8 пайызды құрады. Өңдеу өнеркәсібінің үлесі 47,5 пайызға жетті. Бұл көрсеткіш өңір экономикасында дайын өнім өндіруге бағытталған кәсіпорындардың маңызы артып келе жатқанын білдіреді. Алдағы уақытта импортты алмастыратын және терең өңдеуге бағытталған жобаларға басымдық беру жоспарланып отыр.
Мұндай саясаттың отандық бизнес үшін маңызы зор. Мысалы, жергілікті шикізатты өңдеп, дайын өнім шығаратын кәсіпорындар ішкі нарықтағы сұранысты қамтамасыз етіп қана қоймай, болашақта өнімдерін басқа өңірлерге және сыртқы нарықтарға шығаруға мүмкіндік алады. Сонымен бірге жергілікті өндірістің дамуы көлік, логистика, қызмет көрсету және қосалқы өндірістердің де жандануына ықпал етеді.
Инвестициялық жобалардың жүзеге асуын бақылау мақсатында олардың орындалу барысы тұрақты түрде қаралып келеді. Инвестициялық штаб арқылы жобалардың жер, инфрақұрылым, құрылыс және қаржыландыру мәселелері талданады. Әкімдік тарапынан әрбір жоба бойынша қажетті сүйемелдеу жұмыстарын жүргізу инвестицияны нақты экономикалық нәтижеге айналдыруға мүмкіндік береді.
Жалпы, Түркістан облысында отандық бизнесті қолдау саясаты кәсіпкерлерге қаржы берумен ғана шектелмей, толыққанды өндірістік экожүйе қалыптастыруға бағытталып отыр. Шағын өндірістік парктер, индустриялық және арнайы экономикалық аймақтар, жеңілдетілген қаржыландыру, инвестициялық жобаларды сүйемелдеу және кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау тетіктерінің қатар дамуы өңірдегі бизнестің мүмкіндігін кеңейтеді.
Алдағы кезеңде негізгі міндет – қалыптасқан мүмкіндіктерді нақты нәтижеге айналдыру. Яғни инвестициялық жобаларды белгіленген мерзімде іске қосу, жергілікті кәсіпкерлердің өндіріс көлемін ұлғайту, жаңа жұмыс орындарын ашу және отандық өнімнің үлесін арттыру маңызды. Осы бағыттағы жұмыстар жүйелі жалғасқан жағдайда Түркістан облысындағы кәсіпкерлік сектор өңір экономикасының негізгі қозғаушы күштерінің біріне айналып, өндірістік әлеуеттің одан әрі өсуіне негіз болады.
Leave a reply
