Түркістан облысында кәсіпкерлікті дамыту тек қаржылай қолдау көрсету немесе жаңа өндіріс орындарын ашумен шектелмей, азаматтардың бизнес жүргізу қабілетін арттырумен де сабақтасып келеді. Себебі кәсіпкерлік ортаның тұрақты қалыптасуы үшін қаржы мен инфрақұрылыммен қатар, нарықты түсінетін, тәуекелді бағалай алатын және өз ісін тиімді басқара білетін мамандар қажет. Осы тұрғыдан алғанда, өңір тұрғындарының бизнес және қаржылық сауаттылығын көтеруге бағытталған оқыту бағдарламалары жергілікті экономиканың ұзақ мерзімді дамуына ықпал ететін маңызды құралға айналып отыр.
Түркістан облысында кәсіпкерлік белсенділіктің ауқымы жоғары. Өңірде 215 мыңға жуық шағын және орта кәсіпкерлік субъектісі жұмыс істейді. Бұл бизнестің халықты жұмыспен қамтудағы және жергілікті экономиканы әртараптандырудағы рөлінің айтарлықтай екенін көрсетеді. Алайда кәсіпкерлер санының көп болуының өзі жеткіліксіз. Бизнестің тұрақты жұмыс істеуі үшін кәсіп иелерінің қаржыны басқару, салық талаптарын сақтау, маркетинг жүргізу, өнімді нарыққа шығару және өндірісті жоспарлау дағдылары болуы қажет.
Осы қажеттілікті ескере отырып, «TÚRKISTAN» Кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталығының ұйымдастыруымен облыстың аудан-қалаларында «Кәсіпкерлік негіздері және агроқұзыреттілік» тақырыбында оқыту семинарлары өткізіліп келеді. Бұл бастаманың ерекшелігі – оның тек кәсіпкерлікпен айналысып жүрген адамдарға емес, бизнес ашуды жоспарлаған азаматтарға да бағытталуы. Яғни бағдарлама кәсіпкерлікті бастапқы кезеңнен бастап дамытуға мүмкіндік беретін білім алаңын қалыптастырады.
Семинарларда кәсіпті неден бастау керектігі, бизнес-жоспар әзірлеу, салық жүйесінің негізгі талаптары, мемлекеттік қолдау құралдары, маркетинг және қаржылық жоспарлау мәселелері қарастырылады. Мұндай білім кәсіпкердің идеяны нақты жобаға айналдыруына көмектеседі. Мысалы, азамат белгілі бір өнім өндіруді жоспарлаған жағдайда, алдымен оның нарықтағы сұранысын анықтап, қажетті шығындарды есептеп, болашақ табысын бағалауы қажет. Осындай қарапайым, бірақ маңызды есептеулер бизнестің кездейсоқ шешімдерге емес, нақты жоспарға сүйеніп құрылуына мүмкіндік береді.
Оқыту жұмыстарының агроқұзыреттілік бағыты Түркістан облысы үшін ерекше маңызды. Өңірде ауыл шаруашылығының әлеуеті жоғары болғандықтан, ауыл тұрғындарының агробизнес жүргізу қабілетін арттыру экономикалық белсенділікті күшейте алады. Ауыл шаруашылығы өнімін өндірумен қатар оны сақтау, өңдеу, орау және өткізу жолдарын меңгеру кәсіпкердің табысын арттыруға мүмкіндік береді. Мәселен, шаруа қожалығы өнімін тек шикізат күйінде өткізбей, оны өңдеп немесе дайын өнім түрінде нарыққа шығарса, қосымша құн қалыптастыра алады.
Кәсіпкерлік білімнің тағы бір маңызды бағыты – қаржылық сауаттылық. Бизнесте табыс көлемін білу ғана жеткіліксіз, кәсіпкер шығын құрылымын, айналым қаражатын, несие жүктемесін және инвестиция қайтарымын есептей білуі тиіс. Қаржылық жоспарлау дұрыс жүргізілмеген жағдайда табысты болып көрінген кәсіптің өзі тұрақсыз жағдайға тап болуы мүмкін. Сондықтан семинарлар барысында қаржы қозғалысын жоспарлау мен шығындарды бақылауға ерекше мән берілуі шағын бизнестің өміршеңдігін арттыруға ықпал етеді.
Кәсіпкерлер үшін мемлекеттік қолдау тетіктерін білу де маңызды. Өңірде түрлі қаржыландыру бағдарламалары, гранттар, консультациялық және оқыту құралдары ұсынылады. Алайда кейбір азаматтар қолдау мүмкіндіктері туралы толық ақпарат болмағандықтан, оларды пайдалана алмай қалуы мүмкін. Семинарлар осы ақпараттық алшақтықты азайтып, кәсіпкерлерге өз жобасына сәйкес келетін қолдау түрін таңдауға мүмкіндік береді.
Оқыту бағдарламасының практикалық сипаты да маңызды. Қатысушылар дайын ақпаратты тыңдап қана қоймай, өздерінің бизнес идеяларын талдап, оны жүзеге асырудың нақты қадамдарын белгілеуге мүмкіндік алады. Жеке кеңес беру арқылы кәсіпкерлердің күнделікті жұмысында кездесетін мәселелерге қатысты ұсыныстар беріледі. Бұл тәсіл оқуды теориялық дәріс деңгейінен шығарып, нақты кәсіпкерлік тәжірибеге жақындатады.
Кәсіпкерлік сауаттылықтың артуы жаңа бизнес субъектілерінің пайда болуына да әсер етеді. Кәсіп бастауға ниетті азамат өзінің мүмкіндігін дұрыс бағалап, нарыққа қажетті өнім немесе қызмет түрін таңдаса, жаңа кәсіпорынның тұрақты жұмыс істеу ықтималдығы артады. Ал жаңа бизнестің ашылуы өз кезегінде жұмыс орындарының пайда болуына, жергілікті тауарлар мен қызметтердің көбеюіне және салықтық түсімдердің артуына ықпал етеді.
Бұл үдерістің әлеуметтік маңызы да жоғары. Әсіресе ауылдық жерлердегі азаматтар үшін кәсіпкерлік өзін-өзі жұмыспен қамтудың тиімді жолдарының біріне айнала алады. Шағын дүкен, қызмет көрсету орны, ауыл шаруашылығы өндірісі немесе шағын цех ашу арқылы азамат тек өз табысын қамтамасыз етіп қоймай, кейін басқа адамдарды да жұмысқа тарта алады. Осылайша бір кәсіпкерлік бастама бірнеше отбасының тұрақты табысына әсер етуі мүмкін.
Қазіргі уақытта бизнестің дамуында цифрлық технологиялардың да маңызы артып келеді. Әлеуметтік желілер арқылы тауар сату, электронды төлемдерді пайдалану, онлайн жарнама жүргізу, клиенттермен цифрлық байланыс орнату шағын кәсіпкерге бұрынғыдан да кең нарыққа шығуға мүмкіндік береді. Сондықтан кәсіпкерлердің заманауи маркетинг пен цифрлық құралдарды меңгеруі олардың бәсекеге қабілеттілігін арттыратын маңызды факторға айналып отыр.
Түркістан облысындағы кәсіпкерлік оқыту жұмыстарының тағы бір нәтижесі – бизнес мәдениетін қалыптастыру. Кәсіпкерлікті тек табыс табудың тәсілі ретінде емес, жауапкершілік, жоспарлау, заң талаптарын сақтау және тұрақты даму қағидаттарына негізделген қызмет ретінде түсіндіру маңызды. Мұндай мәдениет қалыптасқан сайын бизнестің сапасы да жоғарылайды.
Жалпы, Түркістан облысында кәсіпкерлердің білімін жетілдіруге бағытталған семинарлар өңірдегі бизнес ортаны нығайтудың маңызды элементі болып отыр. Қаржылық сауаттылық, бизнес-жоспарлау, маркетинг, салық жүйесі және мемлекеттік қолдау құралдары жөніндегі білім кәсіпкерлерге өз жобаларын сенімді түрде іске асыруға мүмкіндік береді. Ал агроқұзыреттілік бағытындағы оқыту ауыл тұрғындарының ауыл шаруашылығы өнімдерін тиімді өндірумен қатар, оларды өңдеу және нарыққа шығару мүмкіндігін кеңейтеді.
Алдағы уақытта мұндай білім беру алаңдарының тұрақты түрде жұмыс істеуі жаңа кәсіпкерлер буынын қалыптастырып, шағын және орта бизнестің сапалық тұрғыдан өсуіне жағдай жасайды. Кәсіпкердің білімі артқан сайын оның өз қаржысын тиімді пайдалану, мемлекеттік қолдауды дұрыс таңдау және нарықтағы өзгерістерге бейімделу мүмкіндігі де жоғарылайды. Сондықтан Түркістан облысында кәсіпкерлік сауаттылықты арттыру – тек жеке азаматтардың кәсіби дамуына емес, жалпы өңір экономикасының тұрақтылығы мен бәсекеге қабілеттілігіне салынатын ұзақ мерзімді инвестиция.
Leave a reply
