ТҮРКІСТАН: МЕДИЦИНАЛЫҚ СКРИНИНГ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕСІЗ?

Медициналық скрининг — бұл симптомдары жоқ адамдарда аурудың ерте белгілерін немесе қауіп факторларын анықтауға бағытталған процесс, бұл емдеуді ертерек бастауға және қалпына келтіру мүмкіндігін арттыруға мүмкіндік береді.

Осы орайда түркістандық тұрғындарға медицина саласына қатысты маңызды мағлұматтарды ұсынамыз.

Скрининг, негізінен – денсаулықтың ықтимал проблемаларын анықтау үшін әртүрлі медициналық сынақтарды, тексерулерді және сауалнамаларды қамтитын белгілі бір жастағы сау адамдардың профилактикалық медициналық тексеруі.

Біздің елімізде скрининг «Скринингтік зерттеулерге жататын адамдардың нысаналы топтарын, сондай-ақ осы қарап-тексерулерді өткізудің қағидаларын, көлемі мен кезеңділігін бекіту туралы» ҚР Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2020 жылғы 30 қазандағы №ҚР ДСМ-174/2020 бұйрығына сәйкес тегін жүргізіледі.

Профилактикалық тексерулер МӘМС есебінен қаржыландырылады, сондықтан скринингтен өту үшін сақтандыру мәртебесі болуы тиіс.

Скрининг қай жаста және қандай ауруларға жүргізіледі:

1. 40, 42, 44, 46, 48, 50, 52, 54, 56, 58, 60, 62, 64 жастағы ерлер мен әйелдер қан айналымы жүйесі ауруларын (артериялық гипертензия, жүректің ишемиялық ауруы) және қант диабетін ерте анықтау үшін тексеріледі. артериялық гипертензия, жүректің ишемиялық ауруы және қант диабеті бойынша диспансерлік есепте тұрмаған;
2. Глаукоманы ерте анықтау үшін диспансерлік есепте тұрмаған 40, 42, 44, 46, 48, 50, 52, 54, 56, 58, 60, 62, 64, 66, 68, 70 жастағы ерлер мен әйелдер. глаукома;
3. Емшектің ісік алды және ісік алды ауруларын ерте анықтауға сүт безі қатерлі ісігі диспансерінде есепте тұрмаған 40, 42, 44, 46, 48, 50, 52, 54, 56, 58, 60, 62, 64, 66, 68, 7 жастағы әйелдер қатысуы керек;
4. Қатерлі ісік аурулары мен жатыр мойны обырын ерте анықтау үшін 30, 34, 38, 42, 46, 50, 54, 58, 62, 66, 70  жасында жатыр мойны қатерлі ісігіне тіркелмеген әйелдер күтілуде;
5. Ішек пен тік ішектің ісік алды және ісік ауруларын ерте анықтау үшін полипозға, ішек пен тік ішектің қатерлі ісігіне тіркелмеген 50, 52, 54, 56, 58, 60, 62, 64, 66, 68, 70 жастағы ерлер мен әйелдер тексеріледі.
6. Созылмалы В және С гепатиттерін ерте анықтау үшін қан аурулары, қатерлі ісік аурулары бар, гемодиализде жүрген, бұрын хирургиялық араласу, қан мен оның компоненттерін құюдан өткен адамдар тексеріледі.

ҚР ДСМ деректері бойынша жақын арада МӘМС сақтандыру мәртебесіне қарамастан әлеуметтік маңызы бар ауруларды диагностикалау тегін болады. Бұл жаңалық медициналық сақтандыруы жоқ адамдарға медициналық көмекке қолжетімділікті кеңейтеді.

Бүгінгі таңда сақтандырылмаған азаматтарға тек туберкулезге және АИТВ-инфекциясына күдік болған кезде қызметтер қолжетімді, бірақ НҚА-ға тиісті өзгерістер енгізілгеннен кейін диагностика онкологиялық ауруларға, созылмалы В және С гепатиттеріне және психикалық ауруларға күдік болған кезде қолжетімді болады.

Скрининг-бұл аурудың белгілері әлі болмаған кезде ісікті ерте сатысында анықтау мақсатында жүргізілетін профилактикалық медициналық қарап-тексеруді және қосымша тексеру әдістерін қамтитын іс-шаралар кешені.

Ерте сатысында анықталған ісік толық емделуі мүмкін.
Кейінгі кезеңдерде аурудың белгілері болған кезде және ісіктің таралу мүмкіндігі болған кезде ауруды емдеу күрделене түседі. Сондықтан ісікті ерте сатыларда, оның таралуына дейін анықтау және емдеу қатерлі ісіктерден болатын өлім-жітімді төмендетудің ең тиімді жолы болып табылады.
Көбінесе ісік әрдайым ерте кезеңдерде анықталмайды, өйткені аурудың ерте ағымы симптомсыз болады, науқас өзінің әл-ауқатында өзгерістерді сезбейді және тексеру үшін дәрігерлерге бармайды.
Скринингтен өту қатерлі ісікке күдік бар дегенді білдірмейді.
Қазақстанда нақты аурулар бойынша және белгілі бір жас топтары үшін скринингтік бағдарламалар бар, олар халық үшін тегін.

Скрининг түрлері:

• Сүт безі қатерлі ісігі — 40 жастан 70 жасқа дейінгі әйелдер.
• Жатыр мойны обыры — 30 жастан 70 жасқа дейінгі әйелдер.
• Колоректальды скрининг — 50 жастан 70 жасқа дейінгі ерлер мен әйелдер.