ЗАҢНЫҢ ҮНІ – БАРШАҒА БІРДЕЙ

Қазақстан – құқықтық мемлекет. Мұнда әрбір азаматтың құқығы мен еркіндігі Конституциямен қорғалады. Бұл – әділетті қоғам құрудың басты кепілі. Алайда құқық пен бостандықты пайдалану шексіз емес: әрбір адамның іс-әрекеті басқа азаматтардың құқығын бұзбауы, қоғамдық тәртіпке зиян келтірмеуі және елдің конституциялық құрылысына қарсы болмауы тиіс. Конституцияның 12-бабы осы талапты айқын белгілеп отыр.

Еліміздің егемендігі мен аумақтық тұтастығы – Қазақстан халқы үшін қасиетті құндылық. Конституцияның 2-бабы 2-тармағында Республиканың тәуелсіздігі бүкіл аумаққа таралатыны, мемлекеттің бөлінбейтіндігі мен қол сұғылмауы заңмен бекітілгені жазылған. Бұл – елдің тәуелсіздігін қорғаудың негізгі кепілі.

Соңғы жылдары жекелеген адамдар тарапынан мемлекет тұтастығына күмән келтіруге, елді бөлшектеуге үндеген әрекеттер байқалды. Мұндай бастамалар – тек заңға қайшы емес, сонымен бірге елдің бірлігіне, бейбітшілігіне және қауіпсіздігіне қатер төндіреді. Сондықтан мемлекет бұл әрекеттерге қатаң тосқауыл қояды.

Қылмыстық кодекстің 180-бабы бойынша, Қазақстанның аумақтық тұтастығын бұзуға шақыру, елді бөлшектеу жөнінде насихат жүргізу немесе осындай мазмұндағы материалдарды сақтау және тарату – аса ауыр қылмыс болып саналады. Мұндай заң бұзушылық үшін он жылдан он бес жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған. Кей жағдайларда азаматтықтан айыру да қолданылуы мүмкін.

Маңызды тұсы – мұндай қылмыстардың ескіру мерзімі жоқ. Яғни, уақыт өте келе де жауапкершіліктен құтылу мүмкін емес. Қылмыстық кодекстің 39-бабы мен 71-бабы осыны нақтылап береді. Бұл – мемлекеттің қауіпсіздігіне қарсы жасалған әрекеттердің ешқашан кешірілмейтінін білдіреді.

Сонымен бірге Қазақстан азаматтарға кең құқықтар мен еркіндіктер береді. Әркім пікірін айтуға, ақпарат алуға, бейбіт жиындарға қатысуға құқылы. Алайда бұл құқықтар мемлекетті әлсіретуге немесе халықтың бірлігін бұзуға арналмаған. Бостандық – қоғам игілігі үшін берілген мүмкіндік, ал оны теріс пайдалану – заң бұзушылық.

Қорытындылай келгенде, заң – бәріне ортақ. Ол ешкімді айналып өтпейді және барлығына тең қолданылады. Мемлекет азаматтарының құқығын қорғай отырып, елдің тұтастығы мен тәуелсіздігін сақтауды басты міндет санайды. Сондықтан әрбір қазақстандық өз құқықтарын пайдаланғанда заң талаптарын ескеріп, ел бірлігін қадірлей білуі тиіс.