ТҮРКІСТАНДА ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕР ОҢ НӘТИЖЕ БЕРУДЕ

Түркістан облысында экономикалық даму бағытында ауқымды және жүйелі жұмыстар жүзеге асырылуда. Өңірдің басты мақсаты – тұрақты экономикалық өсімді қамтамасыз ету, инвестициялық тартымдылықты арттыру, өндіріс көлемін ұлғайту және халықтың әл-ауқатын жақсарту болып табылады.

Соңғы жылдары облыс экономикасында оң динамика қалыптасып, негізгі салаларда тұрақты өсім байқалуда. Атап айтқанда, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, құрылыс, сауда және қызмет көрсету салалары қарқынды дамып келеді. Бұл өңірдің экономикалық құрылымының әртараптануына және жаңа жұмыс орындарының көбеюіне ықпал етуде. Экономикалық дамудың маңызды бағыты ретінде инвестиция тарту жұмыстарына ерекше көңіл бөлінуде. Облыс аумағында индустриялық аймақтар мен өндірістік алаңдар құрылып, инвесторлар үшін қолайлы инфрақұрылым жасалуда. Бұл жаңа өндіріс орындарының ашылуына және өңірге капитал тартуға мүмкіндік беріп отыр.

Өнеркәсіп саласында өңдеу өндірісін дамытуға басымдық берілген. Ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу, құрылыс материалдарын өндіру және жеңіл өнеркәсіп бағытындағы жобалар жүзеге асырылуда. Бұл ішкі нарықты отандық өніммен қамтамасыз етіп қана қоймай, экспорттық әлеуетті арттыруға ықпал етеді. Ауыл шаруашылығы да өңір экономикасының негізгі тіректерінің бірі болып саналады. Егін және мал шаруашылығын дамыту, су үнемдеу технологияларын енгізу, жылыжай кешендерін көбейту және қайта өңдеу кәсіпорындарын ашу бағытында жұмыстар жүргізілуде. Бұл ауылдық жерлердің дамуына және халық табысының артуына әсер етуде. Сонымен қатар, шағын және орта бизнесті дамыту экономикалық өсімнің маңызды факторы ретінде қарастырылуда. Кәсіпкерлерге мемлекеттік қолдау шаралары, жеңілдетілген несиелер, гранттар және инфрақұрылымдық мүмкіндіктер ұсынылуда. Бұл жаңа бизнес жобалардың көбеюіне жол ашуда. Әлеуметтік-экономикалық даму бағытында білім беру, денсаулық сақтау, тұрғын үй және инфрақұрылым салалары да қатар дамытылуда. Жаңа нысандардың салынуы, жолдардың жөнделуі және инженерлік желілердің жаңартылуы халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған.

Түркістан облысы индустриялық даму мен агроөнеркәсіп саласын әртараптандыруда жаңа кезеңге қадам басты. Өңірде ірі инвестициялық жобалар жүйелі түрде жүзеге асып, өндірістік әлеует күшейіп келеді. Шардара ауданындағы индустриалды аймақта салынып жатқан «Казкрахмал» крахмал-сірне зауыты – өңірдің индустриялық және аграрлық әлеуетін ұштастыратын, экономиканың жаңа драйверіне айналатын маңызды жоба.

Экономикалық өсімнің негізгі драйверлерінің бірі – өнеркәсіп саласының дамуы. Өңірде өңдеу өнеркәсібін кеңейту, жаңа өндіріс орындарын ашу және жергілікті шикізатты тиімді пайдалану бағытында бірқатар жобалар жүзеге асырылуда. Бұл өз кезегінде өндіріс көлемінің артуына және ішкі нарықтың отандық өніммен толығуына мүмкіндік беріп отыр. Ауыл шаруашылығы саласында да оң өзгерістер байқалады. Егін және мал шаруашылығын дамыту, су үнемдеу технологияларын енгізу, жылыжай кешендерін көбейту және ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу бағытындағы жұмыстар ауыл экономикасының тұрақты дамуына әсер етуде. Бұл ауылдық жерлердегі табыс деңгейін арттырып, халықты жұмыспен қамтуға жол ашуда.

Қазіргі таңда шикізатты қабылдау, кептіру және сақтау кешендері іске қосылған. Қазір өндірістік қуаттарды енгізу және қалдықсыз өңдеу технологиясын қолдану жұмыстары жүргізілуде. Зауытта крахмал, сірне, тағамдық глюкоза, мальтоза сиропы, жүгері майы, глютен, кебек және түйіршіктелген құрамажемді қоса алғанда 20-дан астам өнім түрін шығару жоспарланған. Өндірісте тек генетикалық түрлендірілмеген жүгері пайдаланылатын болады.

Биыл толық іске қосылатын өнеркәсіптік жоба – жүгеріні терең өңдеуге бағытталған Қазақстандағы ірі бастамалардың бірі. Жоба толық аяқталған кезде кәсіпорын жылына 150 мың тонна жүгері өңдеп, 26 түрлі өнім шығаруға мүмкіндік алады. Бұл – тек өндіріс көлемін арттыру емес, ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу арқылы қосылған құнды еселеу деген сөз. Яғни, шикізатты экспорттаумен шектелмей, дайын өнім шығару арқылы өңір экономикасының тиімділігі артады. Жалпы инвестициялар көлемі 35 млрд теңгені құрайды. Кәсіпорынның өнімдері ішкі нарықта да, сондай-ақ Азия мен Еуропа елдерінде де сұранысқа ие болады. Жобаны іске асыру Қазақстанның экспорттық әлеуетін арттырып, өңірдің инвестициялық тартымдылығын жаңа деңгейге көтереді. Түркістан облысы инвестиция тартуда республика бойынша көш бастап тұр. Бұл бағытта облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің жіті бақылауымен жүйелі жұмыстар атқарылып, ірі жобаларға қолдау көрсетілуде. Өңірде индустриалды аймақтар мен арнайы экономикалық аймақтардың әлеуеті тиімді пайдаланылып, жаңа өндіріс орындары ашылуда. «Казкрахмал» – Қазақстан ғана емес, Орталық Азиядағы жүгеріні терең өңдеу саласындағы ең ірі және қарқынды дамып келе жатқан өндірістердің біріне айналады. Кәсіпорынның өндірістік қуаттылығы болашақта 300 мың тоннаға дейін жетіп, әлемнің 100-ден астам серіктесімен жұмыс істеу жоспарлануда. Инвестициялық жоба екі кезең бойынша іске асырылады. Бірінші кезең аясында жүгеріні қабылдау, кептіру және сақтау инфрақұрылымы қалыптастырылса, екінші кезеңде толыққанды терең өңдеу зауытының құрылысы жүргізілуде. Дегенмен, бүгінгі таңда шикізат базасын қалыптастыру – өзекті мәселенің бірі. Осыған байланысты облыста жүгері егіс алқаптарын ұлғайту бағытында нақты жұмыстар қолға алынған. Шардара, Жетісай және Мақтаарал аудандарында жаңа алқаптар игеріліп, аграрлық секторды әртараптандыруға басымдық берілуде. «Казкрахмал» зауыты озық технологиялармен жабдықталып, өндіріс процесінің 80 пайызы автоматтандырылған. Бұл өнім сапасын тұрақты бақылауға, шығынды азайтуға және бәсекеге қабілетті өнім шығаруға мүмкіндік береді. Кәсіпорында әлемдік деңгейдегі мамандардың тәжірибесі енгізіліп, халықаралық стандарттарға сай өндіріс жүйесі қалыптастырылған. Зауытта шығарылатын негізгі өнімдердің бірі – жоғары сапалы жүгері крахмалы мен сірне өнімдері. Бұл өнімдер тамақ, фармацевтика және басқа да өнеркәсіп салаларында кеңінен қолданылады. Кәсіпорын экологиялық талаптарды қатаң сақтай отырып, тұрақты даму қағидаттарына негізделген өндіріс жүргізуді көздейді.

Жалпы алғанда, Түркістан облысында экономикалық даму кешенді түрде жүзеге асырылып, барлық негізгі салалар бір-бірімен үйлесімді дамып келеді. Алдағы уақытта да бұл бағыттағы жұмыстар жалғасып, өңірдің тұрақты өсуіне және халықтың әл-ауқатының артуына ықпал ететін болады.