ТҮРКІСТАН: АГРОТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ ӨҢІРГЕ ИНВЕСТИЦИЯ ТАРТУҒА ЖАҢА МҮМКІНДІКТЕР АШАДЫ

0
23

Түркістан облысында агроөнеркәсіп кешенін әртараптандыру және жоғары табысты салаларды дамыту бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Соның ішінде гүл шаруашылығы саласын өркендету, заманауи агротехнологияларды енгізу және өндірістің тиімділігін арттыру мәселелері бүгінде ерекше маңызға ие. Осы мақсатта Түркістан облысының кәсіпкерлері мен сала мамандары Қытай Халық Республикасындағы жетекші гүл өсіру орталықтарының жұмысымен танысып, екіжақты ынтымақтастықты кеңейту мүмкіндіктерін талқылады.

Кездесу барысында тараптар гүл шаруашылығының заманауи даму үрдістері, жоғары өнімді көшеттерді өсіру, жылыжай кешендерін тиімді басқару, автоматтандырылған суару жүйелерін пайдалану, климаттық бақылау технологияларын енгізу және өнім сапасын халықаралық талаптарға сәйкестендіру мәселелеріне назар аударды. Сонымен қатар гүл өндірісінің толық циклін ұйымдастыру, өнімді сақтау мен тасымалдаудың заманауи тәсілдері, экспорттық әлеуетті арттыру жолдары қарастырылды.

Қытай бүгінде гүл шаруашылығы саласында әлемдік көшбасшылардың бірі саналады. Елде гүл өсіру өндірісі жоғары технологияларға негізделген. Заманауи жылыжайлар, цифрлық басқару жүйелері, жасанды интеллект элементтерін пайдалану арқылы өндіріс көлемі мен сапасы тұрақты түрде артып келеді. Түркістандық кәсіпкерлер осы тәжірибемен танысып, өңір жағдайына бейімдеуге болатын озық технологияларды зерделеді.

Түркістан облысының іскерлік делегациясының Қытай Халық Республикасының Юньнань провинциясына жасаған сапары өңірдің агроөнеркәсіптік даму бағытына жаңа серпін беретін маңызды тәжірибелік алаңға айналды. Делегация Цзиньнин ауданында орналасқан раушан гүлдерін топырақсыз технология — гидропоника негізінде өсіретін заманауи жылыжай кешенінің жұмысымен танысып, жоғары технологиялы гүл шаруашылығының өндірістік моделін зерделеді. Сапар барысында қазақстандық делегацияға жылыжай кешенінде қолданылатын озық агротехнологиялар жан-жақты көрсетілді. Атап айтқанда, кәсіпкерлер гидропоникалық өсіру жүйесі, автоматтандырылған суару және қоректендіру технологиялары, температура мен ылғалдылықты цифрлық басқару жүйелері мен толық өндірістік циклді автоматтандыру шешімдерімен танысты. Бұл технологиялар гүл өсіру процесін тек ауыл шаруашылығы деңгейінен шығарып, жоғары дәлдікпен басқарылатын өнеркәсіптік жүйеге айналдырады. Мұнда әрбір кезең — тұқымнан бастап дайын өнімді буып-түюге дейін — цифрлық бақылауда жүзеге асады. Кешеннің ерекше артықшылығы — өндірістің толық тізбегінің бір алаңда шоғырлануы. Бұл жүйе өнім сапасын тұрақтандыруға, шығындарды азайтуға және экспорттық әлеуетті арттыруға мүмкіндік береді. Кездесу барысында тараптар гүл шаруашылығын дамыту, заманауи технологияларды енгізу және өндіріс тиімділігін арттыру мәселелерін талқылады. Түркістандық кәсіпкерлер үшін бұл сапар тек танысу емес, нақты өндірістік трансформацияға негіз болатын тәжірибе алаңы болды.  Атап айтқанда, жергілікті аграрлық секторда автоматтандырылған жүйелерді енгізу, су ресурстарын тиімді пайдалану және өнім сапасын халықаралық стандарттарға жақындату бағыттары қарастырылды.  Түркістан облысында қалаларды көгалдандыру жүйесін жаңғыртуға бағытталған ауқымды агроөнеркәсіптік жоба жүзеге асуда. Жоба «Жасыл аймақ» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің базасында жүзеге асырылып, өңірде толық циклді гүл өндірісін қалыптастыруды көздейді.  Жобаның басты ерекшелігі — бұрынғыдай дайын өнімді сырттан сатып алу тәжірибесінен бас тартып, оны толықтай жергілікті өндіріс жүйесіне көшіру. Жаңа модель «тұқымнан бастап қала аумағына отырғызуға дейін» қағидаты бойынша жұмыс істейді. Бұл жүйе өңірде гүл шаруашылығын жеке-жеке элементтер жиынтығынан тұтас индустриялық секторға айналдырады. Түркістан облысының ыстық климаттық жағдайын ескере отырып, жоба аясында төзімді және ұзақ гүлдейтін өсімдіктерге басымдық беріледі. Олардың қатарында барқытгүл, петуния, сальвия, цинния, портулак, газания, лаванда, ирис, лилейник, эхинацея және декоративті шөптер бар. Бұл өсімдіктердің негізгі артықшылықтары — жоғары бейімделгіштік, ұзақ гүлдеу кезеңі және қалалық ортада тұрақты эстетикалық әсер беруі.  Аналитикалық деректерге сәйкес, Қазақстандағы гүл нарығы айтарлықтай импортқа тәуелді. 2025 жылы гүл импорты шамамен 82,6 млн АҚШ долларын құраған, оның басым бөлігі раушан, хризантема және орхидея сияқты өнімдерге тиесілі. Бұл жағдай отандық өндірісті дамытуға үлкен экономикалық мүмкіндік бар екенін көрсетеді. Әсіресе Түркістан облысының жылыжай саласындағы жетекші рөлі бұл бағытты іске асыруға қолайлы негіз қалыптастырады — елдегі 1007 гектар жылыжайдың 72%-ы осы өңірде орналасқан.  Жоба Түркістан облысын көгалдандыру саласында толық өзін-өзі қамтамасыз ететін өңірге айналдыруды көздейді. Бұл тек экономикалық тиімділік қана емес, сонымен қатар экологиялық тұрақтылық пен қалалық ортаның сапасын арттыруға бағытталған стратегиялық трансформация болып табылады. Осылайша, Түркістан облысы «жасыл инфрақұрылым» саласында импортқа тәуелді жүйеден заманауи өндірістік модельге көшудің жаңа кезеңіне аяқ басып отыр.

Мамандардың айтуынша, Түркістан облысының табиғи-климаттық ерекшеліктері гүл шаруашылығын дамытуға қолайлы мүмкіндік береді. Күн сәулесінің молдығы, вегетациялық кезеңнің ұзақтығы және жылы ауа райы өңірде гүлдің көптеген түрін өсіруге жағдай жасайды. Осы әлеуетті тиімді пайдалану арқылы ішкі нарықты сапалы өніммен қамтамасыз етіп қана қоймай, экспорт көлемін арттыруға да мүмкіндік бар.

Кездесу нәтижесінде гүл шаруашылығы бағытындағы ғылыми-техникалық ынтымақтастықты дамыту, тәжірибе алмасу бағдарламаларын ұйымдастыру, қытайлық технологияларды енгізу және инвестициялық жобаларды бірлесіп жүзеге асыру мәселелері бойынша пікір алмасылды. Сондай-ақ мамандар даярлау, өндіріс орындарының біліктілігін арттыру және инновациялық шешімдерді енгізу бағытындағы жұмыстарды күшейту қажеттігі атап өтілді.

Түркістандық кәсіпкерлер үшін бұл сапар тек танысу сипатындағы іс-шара емес, нақты өндірістік трансформацияға негіз болатын тәжірибе алаңына айналды. Озық технологияларды меңгеру мен халықаралық серіктестікті дамыту өңірдегі гүл шаруашылығының бәсекеге қабілеттілігін арттырып, жаңа жұмыс орындарын құруға, кәсіпкерлікті дамытуға және аграрлық сектордың экспорттық әлеуетін күшейтуге жол ашады.

Алдағы уақытта Түркістан облысында гүл шаруашылығын дамытуға бағытталған жаңа жобаларды іске асыру, заманауи жылыжай кешендерін көбейту және халықаралық тәжірибені өндіріске енгізу арқылы саланың экономикалық тиімділігін арттыру көзделіп отыр. Бұл өз кезегінде өңірдің агроөнеркәсіптік әлеуетін нығайтып, ауыл шаруашылығының жаңа бағыттарын дамытуға серпін береді.

 

Leave a reply