Түркістан облысында шағын және орта бизнесті дамытуға бағытталған мемлекеттік қолдау шараларының қолжетімділігін арттыруға ерекше мән беріліп отыр. Өңір экономикасында кәсіпкерлік сектордың үлесі жоғары болғандықтан, бизнес өкілдеріне қаржы, кепілдік, субсидия және консультациялық қызметтерді түсінікті әрі қолжетімді түрде ұсыну маңызды міндеттердің біріне айналды. Осы бағытта қолға алынған жаңа бастамалардың бірі – «Мобильді фронт-офис» жобасы. Оның басты ерекшелігі – мемлекеттік қолдау құралдарын кәсіпкерлердің өзіне жақындату.
Жоба аясында Түркістан облысының барлық аудан-қалаларында шағын және орта бизнес субъектілерімен көшпелі кездесулер өткізу жоспарланған. Кәсіпкерлер облыс орталығына арнайы бармай-ақ, өз аудандарында тиісті мамандардан кеңес ала алады. Мұндай тәсіл әсіресе ауылдық жерлердегі бизнес үшін маңызды. Себебі шалғай елді мекендерде жұмыс істейтін кәсіпкерлердің мемлекеттік бағдарламалар туралы ақпарат алу немесе қажетті мекемелерге жүгіну мүмкіндігі уақыт пен жол шығынына байланысты шектелуі мүмкін.
«Мобильді фронт-офис» арқылы кәсіпкерлерге мемлекеттік қолдаудың бірнеше бағыты түсіндіріледі. Олардың қатарында жеңілдетілген несие алу, пайыздық мөлшерлемені субсидиялау, кепіл мүлкі жеткіліксіз кәсіпкерлерге несие бойынша кепілдік беру, микронесиелеу және лизингтік қаржыландыру бар. Бұл құралдардың әрқайсысы бизнестің белгілі бір кезеңінде маңызды рөл атқарады. Мысалы, жаңадан өндіріс ашатын кәсіпкерге құрал-жабдық алу үшін лизинг қажет болса, жұмыс істеп тұрған кәсіпорынға айналым қаражатын толықтыру немесе өндірістік қуатын кеңейту үшін жеңілдетілген қаржы қажет болуы мүмкін.
Түркістан облысы үшін мұндай қолдау тетіктерінің маңызы ерекше. Өңірде 215 мыңға жуық шағын және орта кәсіпкерлік субъектісі жұмыс істейді. Бұл – кәсіпкерлік белсенділіктің ауқымы жоғары екенін көрсететін маңызды көрсеткіш. Шағын бизнес сауда және қызмет көрсету салаларымен ғана шектелмей, өндіріс, ауыл шаруашылығы, тамақ өнеркәсібі, құрылыс материалдары, жеңіл өнеркәсіп және агроөңдеу бағыттарында да дамып келеді.
Соңғы жылдары облыста кәсіпкерлікті өндірістік бағытқа бұруға басымдық беріліп отыр. Бұған индустриялық аймақтар мен өндірістік парктердің көбеюі ықпал етуде. Кәсіпкерге дайын өндірістік ғимарат, инженерлік инфрақұрылым және қаржыландыру мүмкіндігі қатар ұсынылса, жаңа жобаны іске қосу әлдеқайда жеңілдейді. Сондықтан «Мобильді фронт-офис» сияқты ақпараттық-консультациялық жобаларды өндірістік инфрақұрылыммен қатар дамыту бизнестің нақты нәтижеге жетуіне мүмкіндік береді.
Мемлекеттік қолдау туралы ақпараттың қолжетімді болуы ауыл кәсіпкерлері үшін де маңызды. Түркістан облысының көптеген аудандары ауыл шаруашылығы мен мал шаруашылығына бейімделген. Мұнда шаруалар тек өнім өндірумен шектелмей, оны қайта өңдеу, сақтау, қаптау және нарыққа шығару бағыттарына көшіп келеді. Мәселен, сүт өнімдерін өндіретін шаруа қожалығы үшін жаңа құрал-жабдық сатып алу, ет өңдеу цехын ашатын кәсіпкер үшін өндірістік желі алу немесе ауылдағы шағын наубайхана үшін қажетті жабдықты жаңарту кезінде қаржыландыру құралдары қажет.
Осындай жобаларға мемлекеттік қолдау механизмдерін дұрыс таңдау кәсіпкердің қаржылық жүктемесін азайтады. Бірақ көптеген жағдайда кәсіпкерге қажетті бағдарламаның бар екенін білу жеткіліксіз. Оның талаптарын, құжаттарын, қаржыландыру шарттарын және кепілдік мүмкіндіктерін түсіну қажет. Сондықтан мобильді форматтағы кездесулердің басты артықшылығы – кәсіпкерге жалпы ақпарат емес, оның нақты жобасына қатысты кеңес беруге мүмкіндік болуы.
Кездесулерге «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының мамандарымен қатар екінші деңгейлі банктердің, облыстық кәсіпкерлік және сауда басқармасының және кәсіпкерлікті қолдау институттарының өкілдері қатысады. Бұл кәсіпкер үшін бірнеше мекемеге жеке-жеке бармай, бір алаңда қажетті ақпаратты алуға мүмкіндік береді. Мысалы, бизнес иесі несие алуға қызығушылық танытса, ол қаржыландыру шарттарын біліп қана қоймай, кепілдік мәселесін, субсидиялау мүмкіндігін және құжат рәсімдеу тәртібін де бір кездесуде анықтай алады.
Жоба жеке кәсібін енді бастауды жоспарлап жүрген азаматтарға да ашық. Бұл маңызды, өйткені кәсіпкерлікті қолдау тек жұмыс істеп тұрған бизнесті сақтауға емес, жаңа кәсіпкерлер буынын қалыптастыруға да бағытталуы тиіс. Өз ісін ашқысы келетін азамат бизнес идеясын мамандармен талқылап, қаржыландыру мүмкіндігін бағалап, қажетті мемлекеттік құралды алдын ала анықтай алады. Нәтижесінде кәсіп бастау процесі жүйелі әрі есепке негізделген сипат алады.
Кәсіпкерлерге ақпараттық қолдау көрсетудің цифрлық құралдармен қатар жүруі де маңызды. Қазіргі бизнес үшін уақыт – негізгі ресурстардың бірі. Құжат рәсімдеу, бағдарлама іздеу немесе қажетті кеңес алу үшін бірнеше күн жұмсау шағын кәсіпорын үшін айтарлықтай шығын болуы мүмкін. Ал көшпелі кеңес беру форматы бұл кедергіні азайтып, кәсіпкердің уақытын үнемдейді.
Бұл бастама өңірдегі инвестициялық белсенділікпен де тікелей байланысты. 2025 жылы Түркістан облысының негізгі капиталына 1,7 трлн теңге инвестиция тартылды. Ал 2026–2029 жылдарға жалпы құны 2,8 трлн теңгені құрайтын инвестициялық жобалар портфелі қалыптастырылған. Жаңа инвестициялардың бір бөлігі жергілікті кәсіпкерлердің өндірісті кеңейтуіне бағытталса, мемлекеттік қолдау құралдарының қолжетімділігі бұл жобалардың іске асуын жеделдетуге ықпал етеді.
Өңірдегі өнеркәсіптің өсуі де кәсіпкерлік қолдаудың қажеттілігін арттырып отыр. 2025 жылы облыста 1 596 млрд теңгенің өнеркәсіп өнімі өндіріліп, өндіріс көлемі 13,8 пайызға өскен. Өңдеу өнеркәсібінің үлесі 47,5 пайызға жетті. Бұл кәсіпкерлердің тек саудамен емес, өнім өндіру және өңдеу бағыттарына көбірек бет бұрып келе жатқанын көрсетеді.
«Мобильді фронт-офис» жобасының тағы бір маңызды нәтижесі – мемлекеттік қолдау туралы ақпараттың ашықтығын арттыру. Кәсіпкер қай бағдарламаға өтініш бере алатынын, қандай талаптар қойылатынын және қандай жағдайда кепілдік немесе субсидия алуға болатынын нақты білсе, бизнес шешімін де сенімді қабылдайды. Ақпараттың қолжетімді болуы мемлекеттік қолдау мен нақты кәсіпкердің арасында тиімді байланыс орнатады.
Жалпы, Түркістан облысында кәсіпкерлікті қолдау жүйесі қаржыландырудан бастап консультациялық қызметке дейін кеңейіп келеді. «Мобильді фронт-офис» жобасы осы жүйені аудан мен ауыл деңгейіне жақындататын маңызды құрал болмақ. Оның тиімділігі тек қанша кездесу өткізілгенімен емес, сол кездесулерден кейін қанша кәсіпкер нақты қаржы алып, қанша жаңа жоба іске қосылғанымен өлшенеді.
Алдағы кезеңде мұндай көшпелі кездесулердің тұрақты түрде ұйымдастырылуы ауылдағы кәсіпкерлік белсенділікті арттырып, жаңа жобалардың пайда болуына ықпал етуі мүмкін. Әсіресе өндіріс, агроөңдеу, қызмет көрсету және ауыл шаруашылығы бағыттарындағы шағын бизнестің қаржыландыру мүмкіндіктерін кеңейту өңірдің экономикалық тұрақтылығына оң әсер етеді. Мемлекеттік қолдау тетіктері кәсіпкерге жақындаған сайын Түркістан облысында бизнесті бастауға және оны кеңейтуге қажетті жағдай да күшейе түседі.
Leave a reply
