МЕМЛЕКЕТ БАСШЫСЫ ТҮРКІСТАНДА ӨТКЕН САММИТТЕ ТҮРКІ ЕЛДЕРІНІҢ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ОРТАЛЫҚТАРЫНЫҢ ЖЕЛІСІН ҚҰРУДЫ ҰСЫНДЫ

Түркістан облысында жасанды интеллект (AI) және озық цифрлық технологияларды дамыту бағытындағы жұмыстар кезең-кезеңімен жүзеге асырылып, алдағы уақытта да жүйелі түрде жалғасады. Бұл бағыт өңірдің цифрлық трансформациясын жеделдетуге, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыруға және халыққа көрсетілетін қызметтердің сапасын жақсартуға негізделген.

Қазіргі таңда жасанды интеллект технологияларын білім беру, денсаулық сақтау, ауыл шаруашылығы және мемлекеттік қызмет көрсету салаларына енгізу жұмыстары кеңейтілуде. Бұл жүйелер деректерді жедел талдауға, процестерді автоматтандыруға және шешім қабылдау сапасын арттыруға мүмкіндік беріп отыр.

Ел президенті өз сөзінде Цифрлық қолтаңбаны өзара тану, ғарыш саласын бірлесе игеру… Президент ТМҰ аясында бірлесе іске асыруға болатын бірқатар ұсынысты ортаға салды «Біріншіден, сауда-экономика саласы бойынша ұйымға мүше елдер арасында электрондық құжаттар мен цифрлық қолтаңбаны өзара тануға қатысты жұмысты бірлесе жүргізген жөн.

Екінші мәселе: Ғарыш саласы – түркі мемлекеттерінің бәсекеге қабілетін арттыруға ықпал ететін негізгі фактордың бірі.

Бұл бағытты жүйелі түрде дамыту үшін елдеріміздің ғылыми, технологиялық және қаржылық әлеуеті жеткілікті. Әсіресе, спутник байланысы, навигация және мониторинг саласында бірлескен жобаларды жүзеге асырып, ықпалдастығымызды кеңейте түсу қажет.

Сол арқылы технологиялық дербестігімізді нығайтып, инновациялық әлеуетімізді арттыруға мүмкіндік туады. Мысалы, «CubeSat-12U» ғылыми спутнигін іске қосудың маңыздылығын атап өтуге болады» деп атап өтті.

Түркістан облысында жасанды интеллект пен озық технологияларды дамыту жұмыстары өңірдің инновациялық әлеуетін арттырып, цифрлық экономиканың қалыптасуына және халықтың өмір сапасының жақсаруына ықпал ететін болады.

Сондай-ақ, мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев түркі елдерінің жасанды интеллект орталықтарының желісін құруды ұсынды

«Үшіншіден, білім-ғылым саласына қажетті мамандар даярлайтын оқу орталықтары мен ғылыми мекемелер керек.

Өзара тәжірибе алмасу, бірлесіп кадрлар даярлау және озық технологияларды енгізу өте маңызды. Сондықтан Түркі елдерінің жасанды интеллект орталықтарының желісін құруды ұсынамын. Біз Қазақстанда жаңа форматтағы технологиялық оқу орны – Жасанды интеллект университетін ашуды жоспарлап отырмыз. Жоғары оқу орнында түркі мемлекеттерінің азаматтарын оқыту үшін арнайы гранттар бөлуге дайынбыз. Бағдарламалау, жасанды интеллект және озық цифрлық технология салалары бойынша түркі елдерінің жастары арасында жыл сайын ғылыми-технологиялық олимпиада ұйымдастырған жөн деп санаймыз. Бұл бастамаларды жүзеге асыру үшін Түркі инвестициялық қоры тарапынан қаржылай көмек көрсетуге болар еді. Биыл Қор нақты жобалар бойынша жұмыс істеу тәсіліне көшті. Жарғылық капиталы 600 миллион долларға жетті. Оны ұлғайтуға болады. Бұл – айрықша мәні бар стратегиялық ресурс. Сол себепті Қор барлық стартапқа қолдау көрсетіп, инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруға белсене атсалысады деп сенеміз. Қор толыққанды қызмет көрсетуге тиіс. Мүше мемлекеттерді осы міндетті жедел жүзеге асыруға шақырамын». «Төртінші мәселе. Қазір әрбір елде IT-жобаларға арналған технопарктер бар. Мен Түркі кеңесіне мүше мемлекеттердің IT хабтарының бірлескен орталығын ашуды ұсынамын. Орталыққа «Turkic ai» атауын беріп, оны Alem.ai орталығында орналастыруға болады. Бірлескен хаб ортақ мүдделерімізді ілгерілетуге ықпал етері сөзсіз», деді өз сөзінде.

Өңірде инновациялық жобаларды қолдау үшін түрлі даму алаңдары мен кәсіпкерлік орталықтары құрылуда. Бұл орталықтар стартаптарға менторлық қолдау көрсетіп, инвестиция тарту және жобаларды дамыту мүмкіндіктерін ұсынады. Сонымен қатар бизнес-инкубация және акселерация бағдарламалары арқылы жобалардың нарыққа шығуына жағдай жасалуда.

IT-стартаптардың дамуы цифрлық экономиканың қалыптасуына және жаңа жұмыс орындарының ашылуына ықпал етуде. Жастардың бастамалары ауыл шаруашылығы, білім беру, денсаулық сақтау және қызмет көрсету салаларында да инновациялық шешімдер ұсынуда.

Жалпы экономиканың негізгі драйверлерінің бірі – ауыл шаруашылығы саласы. Облыста егіншілік пен мал шаруашылығын дамыту, су үнемдеу технологияларын енгізу, жылыжай кешендерін кеңейту және қайта өңдеу кәсіпорындарын ашу бағытында бірқатар жобалар іске асырылуда. Заманауи агротехнологияларды қолдану нәтижесінде өнімділік артып, ауыл шаруашылығы өнімдерінің нарыққа шығу көлемі ұлғаюда. Өнеркәсіп саласында индустриялық аймақтар мен өндірістік алаңдарды дамыту жұмыстары жалғасуда. Жаңа өндіріс орындарын ашу, қолданыстағы кәсіпорындарды жаңғырту және импортты алмастыруға бағытталған жобалар өңірдің өндірістік әлеуетін арттыруға ықпал етуде. Бұл өз кезегінде жаңа жұмыс орындарының ашылуына және жергілікті экономиканың нығаюына мүмкіндік беріп отыр. Құрылыс саласында да оң динамика байқалады. Тұрғын үй құрылысы, әлеуметтік нысандар салу, инженерлік инфрақұрылымды дамыту және жол-көлік желілерін жаңарту бағытындағы жобалар кең көлемде жүзеге асырылуда. Бұл халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға және өңірдің инфрақұрылымдық әлеуетін күшейтуге бағытталған. Шағын және орта бизнесті дамыту өңір экономикасының маңызды бағыты болып отыр. Кәсіпкерлерге арналған мемлекеттік қолдау бағдарламалары, жеңілдетілген қаржыландыру тетіктері және цифрлық қызметтер бизнес жүргізу процесін жеңілдетті. Соның нәтижесінде жаңа кәсіпкерлік субъектілері көбейіп, қызмет көрсету және өндіріс салалары кеңеюде.

Инвестиция тарту бағытында да ауқымды жұмыстар атқарылуда. Өңірдің инвестициялық тартымдылығын арттыру мақсатында арнайы экономикалық аймақтар мен индустриялық аймақтар құрылып, инфрақұрылымы жетілдірілуде. Шетелдік және отандық инвесторлардың қатысуымен жүзеге асырылып жатқан жобалар экономиканың әртараптануына ықпал етуде. Туризм саласында Түркістан қаласының тарихи-мәдени әлеуетін дамытуға бағытталған жобалар іске асырылуда. Туристік инфрақұрылым қалыптастыру, қонақ үйлер мен сервистік қызметтерді дамыту, мәдени-тарихи нысандарды жаңғырту жұмыстары өңірдің туристік тартымдылығын арттыруда.