Түркістан облысының Мақтаарал ауданында Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы өндірістік және сауда-экономикалық байланысты жаңа деңгейге көтеруге бағытталған «Орталық Азия» халықаралық өнеркәсіптік кооперация орталығын дамыту жұмыстары қарқынды жүргізілуде. Екі мемлекет басшыларының өзара келісімдері негізінде қолға алынған жоба шекара маңындағы аумақтың экономикалық белсенділігін арттырып, жаңа өндірістерді орналастыруға және кәсіпкерлер арасындағы іскерлік байланысты күшейтуге мүмкіндік береді.
Жалпы аумағы 100 гектарды құрайтын орталықта өндірістік нысандарды орналастыруға қажетті жағдай қалыптастырылуда. Қазіргі таңда негізгі назар инженерлік-коммуникациялық желілерді тартуға, өндірістік ғимараттарды дайындауға және инвесторлар үшін қолайлы инфрақұрылым қалыптастыруға бағытталған. Бұл жұмыстардың сапалы орындалуы орталықтағы жобаларды белгіленген мерзімде іске қосуға тікелей ықпал етеді.
Түркістан облысы әкімінің орынбасары Қанат Қайыпбек Мақтаарал ауданына жұмыс сапары барысында орталықтың құрылыс барысын аралап, инженерлік инфрақұрылымның дайындық деңгейімен танысты. Жауапты тұлғаларға өндірістік алаңдарды қажетті желілермен қамтамасыз ету, құрылыс кестесін сақтау және кәсіпкерлерге әкімшілік мәселелер бойынша қолдау көрсету жөнінде нақты тапсырмалар берілді.
Инвестор үшін қолайлы орта қалыптастыру – жобаның негізгі шарттарының бірі. Өндіріс орнын ашуға ниетті кәсіпкер үшін дайын жер телімі, электр энергиясы, су, кәріз жүйесі, жол және басқа да коммуникациялардың болуы жобаны іске асыру мерзімін қысқартады. Сондықтан инфрақұрылымдық мәселелерді алдын ала шешу жаңа кәсіпорындардың орталыққа келуіне оң ықпал етеді.
Қазіргі таңда сыртқы инженерлік инфрақұрылым бойынша құрылыс-монтаж жұмыстарының 95 пайызы орындалған. Негізгі құрылыс кезеңінің аяқталуына байланысты іске қосу-баптау шаралары жүргізілуде. Сонымен бірге орталықтың ішкі инфрақұрылымын қалыптастыру жұмыстары да жалғасып жатыр. Оның құрамына сумен жабдықтау, кәріз жүйесін жүргізу және аумақты абаттандыру секілді маңызды бағыттар кіреді. Бұл жұмыстардың орындалу деңгейі 45 пайызға жеткен.
Өндірістік кооперация орталығында кәсіпкерлерді дайын ғимараттармен қамтамасыз етуге де мән берілген. Әкімдік тарапынан жалпы саны сегіз өндірістік нысан салынды. Қазіргі уақытта аталған ғимараттардың құрылысы толық аяқталған. Дайын алаңдардың болуы өндірістік жобаларды нөлден бастап құрылыс жүргізбей-ақ орналастыруға мүмкіндік береді. Бұл инвестордың уақытын үнемдеп, қаржылық шығындарын оңтайландыруға жағдай жасайды.
Орталықта инвестициялық жобаларды шоғырландыру жұмыстары да жүргізілуде. Бүгінде мұнда жалпы құны 47,5 млрд теңгені құрайтын жобалар пулы қалыптасқан. Сонымен қатар дайын өндірістік ғимараттарда өз жобаларын іске асыруға ниетті әлеуетті инвесторлармен бірқатар меморандумдарға қол қойылды. Жоспарланған жобалардың жүзеге асуы нәтижесінде жаңа жұмыс орындары ашылып, жергілікті тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамту мүмкіндігі кеңейеді.
Өндірістік кооперация орталығының ерекшелігі – оның Қазақстан мен Өзбекстан шекарасына жақын орналасуында. Географиялық тұрғыдан тиімді орналасуы екі ел кәсіпкерлерінің өзара байланысын жеңілдетіп, тауар айналымын арттыруға мүмкіндік береді. Шекара маңындағы аумақта өндірістік кәсіпорындардың шоғырлануы шикізат, дайын өнім, құрал-жабдық және қызмет түрлерінің қозғалысын жеделдетуге ықпал етеді.
Орталықтың жұмысы тек өндіріс орындарын орналастырумен шектелмейді. Мұнда екі ел кәсіпкерлерінің бірлескен жобаларын жүзеге асыруға, технология алмасуға, өндірістік тізбектерді қалыптастыруға және жаңа нарықтарға шығуға мүмкіндік беретін іскерлік орта қалыптасады. Қазақстандық кәсіпорындар өз кезегінде өзбекстандық серіктестермен бірлесіп өндіріс ұйымдастырып, өнім түрлерін көбейте алады.
Мұндай кооперация шағын және орта бизнеске де жаңа мүмкіндік береді. Ірі өндірістер іске қосылған кезде оларға қосалқы қызмет көрсететін компанияларға, логистика, құрылыс, жөндеу, қаптама, тасымалдау және басқа да бағыттардағы кәсіпкерлерге сұраныс артады. Осылайша бір өндірістің айналасында бірнеше сервистік кәсіпорынның дамуына жағдай жасалады.
Жобаның тағы бір маңызды нәтижесі – өңірдегі еңбек нарығына ықпалы. Жаңа өндірістердің іске қосылуы жергілікті тұрғындар үшін тұрақты жұмыс орындарын қалыптастырады. Әсіресе Мақтаарал ауданы мен оған жақын орналасқан елді мекендердің тұрғындары үшін жаңа жұмыс мүмкіндіктерінің пайда болуы әлеуметтік-экономикалық тұрғыдан маңызды. Кәсіпорындардың көбеюі еңбекке сұранысты арттырып, кәсіби мамандарды даярлау қажеттілігін де күшейтеді.
Осыған байланысты алдағы уақытта өндірістік жобаларға қажетті кадрларды жергілікті жерден даярлау мәселесіне де көңіл бөлу қажет. Колледждер мен кәсіпорындар арасындағы байланысты күшейту арқылы нақты өндіріс талаптарына сай мамандар даярлауға мүмкіндік бар. Бұл жұмыс орындарын жергілікті тұрғындармен қамтамасыз етіп қана қоймай, жастардың техникалық және инженерлік мамандықтарға қызығушылығын арттырады.
Орталықтың дамуы Мақтаарал ауданының экономикалық бейінін кеңейтуге де әсер етеді. Ауыл шаруашылығымен қатар өнеркәсіптік бағыттың күшеюі аудан экономикасын әртараптандыруға мүмкіндік береді. Өңдеу кәсіпорындарының пайда болуы жергілікті шикізатты тиімді пайдалануға, дайын өнім шығаруға және қосылған құнды өңір ішінде қалыптастыруға жол ашады.
Инфрақұрылымның толық аяқталуы мен инвестициялық жобалардың кезең-кезеңімен іске қосылуы орталықтың нақты экономикалық нәтижесін қалыптастырады. Сондықтан құрылыс жұмыстарының белгіленген мерзімде аяқталуы, инженерлік желілердің сапалы іске қосылуы және инвесторлардың жобаларын сүйемелдеу маңызды міндет болып қала береді. Бұл мәселелер облыс әкімдігі тарапынан тұрақты бақылауда ұсталып отыр.
Жалпы, «Орталық Азия» халықаралық өнеркәсіптік кооперация орталығы Түркістан облысының шекаралық аумақтағы экономикалық мүмкіндігін арттыратын стратегиялық нысанға айналмақ. Оның іске қосылуы Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы өндірістік байланыстарды кеңейтіп, жаңа кәсіпорындардың ашылуына, инвестиция көлемінің өсуіне және жұмыспен қамту деңгейінің артуына ықпал етеді.
Алдағы уақытта орталықта жоспарланған жобалардың толық іске асуы өңірдің өндірістік әлеуетін күшейтіп қана қоймай, шекара маңындағы сауда мен логистиканың дамуына серпін береді. Дайын инфрақұрылым, қалыптасқан инвестициялық жобалар пулы және екі ел арасындағы экономикалық байланыстардың әлеуеті «Орталық Азия» орталығының Түркістан облысы үшін маңызды өндірістік әрі іскерлік алаңға айналуына негіз болып отыр.
Leave a reply
