Воскресенье, 22 ноября

ТЕРЕҢ ӨҢДЕУ: ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНДА ЖЫЛЫНА 150 МЫҢ ТОННА ЖҮГЕРІ ӨҢДЕЙТІН ЖАҢА ЗАУЫТ ІСКЕ ҚОСЫЛДЫ

0
27

Түркістан облысының Шардара ауданында ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдейтін ірі өндіріс орны – «Қазкрахмал» ЖШС жүгері өңдеу зауыты іске қосылды. Жылына 150 мың тонна шикізатты өңдеуге қауқарлы кәсіпорынның ашылуы өңірдің агроөнеркәсіптік әлеуетін арттырып қана қоймай, өнеркәсіп өндірісін ұлғайтуға, жергілікті шаруалардың өнім өткізу мүмкіндігін кеңейтуге және халықты тұрақты жұмыспен қамтуға серпін береді. Жоба аясында 500 жұмыс орны құрылды.

Жалпы облыс экономиканың негізгі салаларында оң динамика қалыптасып, өңірдің өндірістік және инвестициялық әлеуеті артып келеді. Соңғы жылдары жүзеге асырылған инфрақұрылымдық жобалар, жаңа кәсіпорындардың іске қосылуы, ауыл шаруашылығы мен шағын және орта бизнестің дамуы экономикалық өсімге негіз болды. Бүгінде өңір экономикасы дәстүрлі аграрлық бағытпен қатар, өнеркәсіп, құрылыс, сауда және қызмет көрсету салалары есебінен де кеңейіп келеді.

2026 жылдың бірінші жартыжылдығында Түркістан облысының жалпы өңірлік өнімі 2 трлн 353,7 млрд теңгені құрап, нақты көлемі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 13,3 пайызға өсті. Жалпы өңірлік өнім құрылымында тауар өндірудің үлесі 38,5 пайыз, қызмет көрсету саласының үлесі 55,6 пайыз болды. Бұл өңір экономикасында өндірістік сектордың да, қызмет көрсету бағыттарының да маңызды орын алатынын көрсетеді.

Жалпы инвестициялық құны 35 млрд теңгені құрайтын өндірістік кешен Шардара индустриялық аймағында орналасқан. Заманауи технологиялармен жабдықталған зауытта жүгеріні өңдеу тереңдігі 98 пайызға дейін жетеді. Өндіріс үдерісі барынша автоматтандырылған, шикізатты кешенді пайдалану арқылы қалдық көлемін азайтуға мүмкіндік беретін технология енгізілген. Бұл кәсіпорынның өндірістік тиімділігін арттырып, халықаралық сапа талаптарына сай өнім шығаруға жағдай жасайды.

Зауыттың алғашқы кезеңінде модификацияланған крахмал, глютен, сығынды, целлюлоза және басқа да өнім түрлері өндіріледі. Кәсіпорын толық жобалық қуатына шыққан кезде өнім түрлерінің саны 28 атауға дейін кеңейеді. Оның ішінде мальтодекстрин, меласса, сироптар және терең өңдеу нәтижесінде алынатын өзге де өнімдер бар. Олар тамақ өнеркәсібінде, ауыл шаруашылығында және басқа да өндіріс салаларында қолданылады. Осылайша, бір ғана ауыл шаруашылығы дақылынан түрлі бағыттағы кәсіпорындарға қажетті шикізат пен дайын өнім алынады.

Жобаның өңір экономикасы үшін маңызы – ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіп арасындағы өндірістік байланысты күшейтуінде. Бұған дейін жүгері өсірушілер үшін негізгі мәселенің бірі өнімді тұрақты өткізу нарығын қалыптастыру болса, жаңа зауыт осы сұранысты қамтамасыз ететін ірі сатып алушыға айналады. Кәсіпорынның жылдық қуаты жергілікті және көршілес аудандардағы шаруашылықтармен ұзақ мерзімді әріптестік орнатуға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде жүгері алқаптарын ұлғайтуға, егін шаруашылығын әртараптандыруға және фермерлердің табысын арттыруға ықпал етеді.

Шикізат базасын қалыптастыру мақсатында облыста жүгері егіс алқаптарын кезең-кезеңімен көбейту көзделген. Әсіресе Шардара, Жетісай және Мақтаарал аудандарының ауыл шаруашылығы құрылымдары үшін жаңа мүмкіндік пайда болды. Сонымен қатар су ресурстарын тиімді пайдалану мақсатында тамшылатып суару технологияларын енгізу жұмыстары жүргізілуде. Жүгерінің күрішпен салыстырғанда суды аз қажет ететін дақыл болуы да су тапшылығы байқалатын аумақтарда егіс құрылымын оңтайландыруға мүмкіндік береді.

Кәсіпорынның іске қосылуы жұмыспен қамту көрсеткішіне де тікелей әсер етеді. Бүгінде өндіріс орнында 500 жаңа жұмыс орны құрылған. Бұл – Шардара ауданы тұрғындары үшін тұрақты табыс көзі ғана емес, өңірдегі еңбек нарығын жандандыратын маңызды фактор. Зауыттың қалыпты өндірістік режимге көшуі инженер-технолог, оператор, зертханашы, механик, электр маманы, логистика және техникалық қызмет көрсету салаларындағы кадрларға сұранысты арттырады. Бұдан бөлек, шикізатты тасымалдау, сақтау, тиеу-түсіру және қызмет көрсету бағыттарында қосымша жұмыспен қамту мүмкіндіктері қалыптасады.

Өндірістің іске қосылуы Шардараның индустриялық әлеуетін де жаңа деңгейге көтереді. Ірі кәсіпорынның айналасында ауыл шаруашылығы өнімдерін жеткізушілер, тасымалдаушылар, сервистік компаниялар және шағын кәсіпкерлік субъектілері үшін экономикалық белсенділік артады. Яғни зауыттың тиімділігі тек оның ішіндегі өндіріс көлемімен шектелмей, өзара байланысты салалардың дамуына да ықпал етеді.

Жаңа кәсіпорын облыстың өнеркәсіптік өсімімен де сабақтас. 2026 жылдың қаңтар-қазан айларында Түркістан облысында өнеркәсіп өндірісінің көлемі 1 трлн 513,5 млрд теңгеге жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 23,8 пайызға өсті. Ал өңдеу өнеркәсібіндегі өндіріс көлемі 763,6 млрд теңгені құрап, 33,4 пайызға артты. Жүгеріні терең өңдеу зауыты осы бағыттағы өндірістік әлеуетті толықтырып, өңдеу өнеркәсібінің құрылымын әртараптандыруға үлес қосады.

Кәсіпорынның тағы бір маңызды бағыты – экспортқа бағдарланған өнім өндіру. Крахмал, глютен және жүгеріден алынатын өзге де компоненттерге сыртқы нарықта сұраныс бар. Өнім ассортиментінің кеңеюі отандық өндірістің ішкі нарықтағы үлесін арттырумен қатар, экспорттық жеткізілімдерді дамытуға мүмкіндік береді. Бұл өңірге инвестиция тарту, өндірістік кооперацияны нығайту және жергілікті өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыру тұрғысынан маңызды.

«Қазкрахмал» зауытының іске қосылуы Түркістан облысының экономикалық дамуындағы жаңа кезеңнің бір көрінісі. Шикізатты сол күйінде сатудан оны терең өңдеп, бірнеше түрлі өнім шығаруға көшу – ауыл шаруашылығының табыстылығын арттырып, өнеркәсіптің үлесін көбейтетін тиімді бағыт. Жаңа жұмыс орындары, фермерлерге қалыптасатын өткізу нарығы, өндірістік кооперация және экспорттық мүмкіндік – жобаның өңір экономикасына беретін негізгі нәтижелері.

 

Leave a reply