
Ауыл мен қала арасындағы цифрлық алшақтықты азайту – заманауи инфрақұрылымды дамытудың маңызды бағыттарының бірі. Бүгінде интернет тек ақпарат алмасу құралы емес, білім алу, мемлекеттік қызметтерді пайдалану, медициналық кеңеске жүгіну және күнделікті шаруаны қашықтан басқару мүмкіндігіне айналды. Осы мақсатта елімізде «Қазақстанның инклюзивті экономикасы үшін жеделдетілген цифрландыру» жобасы жүзеге асырылуда. Бастама аясында Түркістан облысындағы 212 ауылдық елді мекенге жоғары жылдамдықты интернет жеткізу көзделген.
Жоба Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі мен Дүниежүзілік банк ынтымақтастығы аясында іске асырылып жатыр. 2026–2027 жылдарға жоспарланған бастаманың негізгі мақсаты – ауылдық жерлерде телекоммуникациялық инфрақұрылымды кеңейтіп, талшықты-оптикалық байланыс желісін тікелей үй шаруашылықтарына дейін жеткізу. Нәтижесінде тұрғындарға секундына 100 Мбитке дейінгі жылдамдықпен интернет пайдалану мүмкіндігі ұсынылмақ.
Түркістан облысында жоба 387 мыңға жуық тұрғыны бар, шамамен 68 мың үй шаруашылығын қамтиды. Бұл – өңірдегі ауыл тұрғындарының цифрлық қызметтерге қолжетімділігін арттыруға бағытталған ауқымды бастама. Әсіресе шалғай елді мекендерде тұратын азаматтар үшін сапалы интернеттің болуы маңызды. Өйткені байланыс желісінің жақсаруы тұрғындардың электрондық мемлекеттік қызметтерді пайдалануына, балалардың онлайн білім алуына, қашықтан жұмыс істеуіне және қажетті ақпаратты жедел алуына жағдай жасайды.
2026 жылғы 22 қазанда Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі мен Дүниежүзілік банк өкілдері Түркістан облысына жұмыс сапарымен келді. Делегация мүшелері жоба аясында жүргізіліп жатқан жұмыстармен танысып, цифрлық инфрақұрылым құрылысының барысын зерделеді. Сапар барысында өңірдегі интернет желісін кеңейту, байланыс сапасын жақсарту және жобаны белгіленген мерзімде іске асыру мәселелері қаралды.
Қазіргі уақытта Түркістан облысында 26 ауыл бойынша конкурстар жарияланып, 17 елді мекен бойынша келісімшарттар жасалған. Бұл ауылдарда жобалау-барлау жұмыстары жүргізілуде. 2026 жылдың соңына дейін алғашқы бес елді мекенде құрылыс-монтаждау жұмыстарын толық аяқтап, байланыс операторларына субсидия төлеу жоспарланған. Демек, жоба кезең-кезеңімен жүзеге асырылып, алдағы уақытта қамтылатын ауылдардың саны арта түспек.
Бастаманың ерекшелігі – интернет желісін тек ауыл орталығына дейін жеткізумен шектелмей, оны тұрғындардың үйіне дейін тарту көзделген. Бұл тәсіл ауыл ішіндегі байланыс сапасын жақсартуға және әрбір үй шаруашылығының жоғары жылдамдықты интернетке қосылуына мүмкіндік береді. Жобада байланыс операторлары арасында ашық конкурс өткізу, бәсекелестікті қамтамасыз ету және инфрақұрылым құрылысына жеке инвестиция тарту тетіктері қарастырылған. Құрылыс аяқталғаннан кейін операторлардың расталған күрделі шығындарының 50 пайызына дейінгі бөлігі үлестік грант түрінде өтеледі.
Жобаның ауқымы тек Түркістан облысымен шектелмейді. Республика бойынша 2026–2027 жылдары 1 123 ауылдық елді мекенде талшықты-оптикалық байланыс желілерін салу жоспарланған. Нәтижесінде 445 мыңнан астам үй шаруашылығы немесе шамамен 2,3 миллион адам жоғары жылдамдықты интернетке қол жеткізеді деп күтілуде. Жаңа желілердің жалпы ұзындығы шамамен 3,8 мың шақырымды құрайды. Ал Түркістан облысының бұл жобадағы үлесі – 212 ауылдық елді мекен.
Сапалы интернеттің қолжетімді болуы ауылдағы әлеуметтік мүмкіндіктерді кеңейтеді. Мәселен, оқушылар мен студенттер қосымша білім беру платформаларын пайдаланып, онлайн курстарға қатыса алады. Мұғалімдер цифрлық оқу материалдарын тиімді қолдануға мүмкіндік алады. Тұрғындар мемлекеттік қызметтерді аудан орталығына бармай-ақ рәсімдеп, электрондық анықтамалар мен құжаттарды қашықтан ала алады. Сонымен қатар телемедицина қызметтерін дамытуға, ауыл кәсіпкерлерінің онлайн саудаға шығуына және жаңа жұмыс форматтарын меңгеруіне негіз қалыптасады.
Жалпы, «Қазақстанның инклюзивті экономикасы үшін жеделдетілген цифрландыру» жобасы Түркістан облысының ауылдық аумақтарын цифрлық инфрақұрылыммен қамтудағы маңызды қадам болмақ. Оның басты нәтижесі – интернет желісінің техникалық тұрғыда тартылуы ғана емес, ауыл тұрғындарының білімге, ақпаратқа және мемлекеттік қызметтерге қол жеткізу мүмкіндігінің кеңеюі. Цифрлық теңсіздікті азайту арқылы ауыл мен қала тұрғындарына ортақ мүмкіндіктер қалыптастыру – жобаның негізгі мақсаты.
Атап айтқанда, цифрлық технологиялар – өңірлердің даму қарқынын жеделдетіп, мемлекеттік басқару мен қоғамдық қызметтердің сапасын арттыратын негізгі құралдардың бірі. Мемлекет басшысы Жолдауында цифрландыруды жүйелі түрде жалғастыру, жасанды интеллект мүмкіндіктерін кеңінен пайдалану және мемлекеттік басқару жүйесін жаңғырту міндеттерін атап өтті. Осы бағытта Түркістан облысында цифрлық инфрақұрылымды жетілдіру, халыққа көрсетілетін қызметтерді автоматтандыру, IT саласын дамыту және жаңа технологияларды түрлі салаға енгізу жұмыстары қолға алынған.













